مدیریت ریسک

مدیریت ریسک

مدیریت ریسک در بازارهای مالی به معنی شناسایی، بررسی و آمادگی برای مقابله با خطراتی می‌باشد که ممکن است سرمایه شما را در معرض نابودی قرار دهد. در ذات هر فعالیت مالی و سرمایه‌گذاری ریسک وجود دارد. نکته مهم این است که با اجرای درست فرایند مدیریت ریسک می‌توان احتمال وقوع  خطرات را کاهش داد یا تاثیر آن را به حداقل رساند. در این مطلب به مدیریت ریسک در بازارهای مالی و انواع آن پرداخته‌ایم.

مدیریت ریسک چیست؟

مدیریت ریسک یکی از اصول اساسی در بازار بورس و سرمایه‌گذاری مالی است. هر سرمایه‌گذار برای معامله و فعالیت در بازار باید قادر به اجرای صحیح مدیریت ریسک و مدیریت سرمایه باشد.

معمولا یک معامله‌گر در انجام معاملاتش با یکی از نتایج زیر مواجه می‌شود.

کسب سود خیلی زیاد (10 تا 60 درصد)، سود کم (10 تا 15 درصد)، ضرر کم (10 تا 20 درصد) و ضرر زیاد (40 تا 50 درصد) راهکار موفقیت در بورس اجتناب از مورد آخر یعنی ضرر زیاد است.

مدیریت ریسک چه نکاتی را شامل می‌شود؟

فرایند مدیریت ریسک شامل تعیین حد ضرر و مبلغ خرید برای خرید هر سهم یا دارایی پس از بررسی تحلیل‌های بنیادی و تکنیکال است. یکی از اصول مهم مدیریت ریسک و سرمایه توجه به وجود میزان ضرر در هر معامله بین 1 تا 3 درصد از کل مبلغ سرمایه می‌باشد. بنابراین بهتر است حد ضرر را یک میزان منطقی یعنی در حدود 10 یا 20 درصد انتخاب کنید.

به علاوه سرمایه‌گذار باید با توجه به شرایط بازار و انتخاب ضریب ریسک خود معاملاتش را انجام دهد و دارای برنامه معاملاتی و استراتژی‌های کارآمد باشد تا احتمال وقوع سود افزایش پیدا کند. سرمایه‌گذارانی که صبر می‌کنند و وارد معاملات دارای شرایط مناسب می‌شوند. معاملات کمتر ولی با سوددهی بیشتری انجام داده و طبیعتا نتایج بهتری کسب خواهند کرد.

منظور از برنامه معاملاتی مناسب برنامه‌ای است که در آن ‌همه موارد شامل حجم معامله، نقطه ورود، نقطه خروج با سود و نقطه خروج با ضرر به صورت دقیق و روشن تعیین شده باشد. هم‌چنین لازم است برنامه جایگزینی هم مشخص باشد تا در صورت بروز مشکل در برنامه اول، به عنوان برنامه دوم اجرا شود.

مورد بعدی این است که یک معامله‌گر باید قبل از ورود به معامله بدترین سناریو ممکن را ترسیم کرده و وقوع ان را در نظر بگیرد. اگر پیش از انجام معامله در نظر بگیرید که احتمال زیان دیدن در معامله بالا است، در صورت رخ دادن این زیان، ازلحاظ روحی آسیب کمتری خواهید دید و تحمل زیان آسان‌تر خواهد بود.

به علاوه یک سرمایه‌گذار باید آستانه تحمل خود را مشخص کند. یعنی قبل از ورود به معامله میزان زیانی که قادر به تحمل آن است را تعیین نماید تا در صورت وقع این زیان، آمادگی مواجهه با آن و اجرای راهکار مناسب را داشته باشد.

انواع ریسک در بازارهای سرمایه کدامند؟

انواع ریسک‌هایی که معامله‌گران در سرمایه‌گذاری در بورس و خرید و فروش سهام با آن‌ها روبه‌رو می‌شوند در یک طبقه‌بندی کلی به دو دسته ریسک قابل اجتناب یا غیر سیستماتیک و ریسک غیرقابل اجتناب یا سیستماتیک تقسیم می‌شوند.

1. ریسک قابل اجتناب یا غیر سیستماتیک

ریسک قابل اجتناب ریسکی است که می‌توانیم با کمک برخی روش‌ها از بروز آن جلوگیری کنیم. چنین ریسک‌هایی معمولا از خصوصیات خاص شرکت‌ها ناشی می‌شوند و منشأ درونی دارند.

نمونه‌هایی از دلایل ریسک قابل اجتناب عبارتند از مدیریت ضعیف شرکت، اقدامات اشتباه سهامداران، شکست در رقابت با سایر رقبا، مشکلات محصولات و … که وجود هر کدام از این موارد موجب کاهش تدریجی مشتریان شرکت و کاهش فروش آن می‌شود. به دلیل این‌که با کمک برخی روش‌ها می‌توان وقوع این نوع ریسک را به حداقل ممکن رساند، از آن با نام ریسک قابل اجتناب یاد می‌شود.

ریسک قابل اجتناب یا غیر سیستماتیک

2. ریسک غیر قابل اجتناب یا سیستماتیک

جلوگیری از وقوع این نوع ریسک تحت کنترل سرمایه‌گذار نیست. به همین دلیل این نوع ریسک‌ها، با نام ریسک غیر قابل اجتناب یا سیستماتیک شناخته می‌شوند. از جمله این ریسک‌ها می‌توان به مواردی مانند سیاست‌های کلان اقتصادی، تغییر نرخ تورم، تغییر نرخ ارز، وضع قوانین و محدودیت‌ها یا ممنوعیت‌ها، شرایط سیاسی و … اشاره کرد که تاثیر مستقیمی در وضعیت درآمدی و میزان سودآوری شرکت‌ها دارد و به دنبال آن ارزش سهامشان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

چگونه می‌توان امکان وقوع ریسک قابل اجتناب را به حداقل ممکن رساند؟

همان‌گونه که قطعا بسیار شنیده‌اید، گفته می‌شود همه تخم‌مرغ‌هایتان را در یک سبد قرار ندهید، این ضرب المثل اساس تئوری سبد در مباحث مرتبط با بورس است. مطابق با این تئوری، سرمایه‌گذار با متنوع کردن سبد سرمایه‌گذاری خود می‌تواند وقوع ریسک‌های قابل اجتناب و تاثیر آن بر سرمایه‌اش را به حداقل برساند. یعنی به جای انتخاب چند دارایی محدود، دارایی‌های بسیار متنوع را خریداری کند. در واقع، هرچه تنوع سهام در سبد سرمایه‌گذاری بیشتر باشد، ریسک سرمایه‌گذاری هم کمتر خواهد شد. توصیه متخصصان بازار سرمایه این است که افراد علاوه بر خریداری سهام شرکت‌های متنوع از صنایع مختلف، در سبد سرمایه‌گذاری‌شان اوراق بهادار بدون ریسک مانند اوراق مشارکت و دیگر موارد را هم در نظر بگیرند.

سخن نهایی

وقوع ریسک همواره بخشی از معامله و سرمایه‌گذاری است. هیچ کس نمی‌تواند احتمال وقوع ریسک را به صفر برساند، ولی امکان مدیریت آن وجود دارد. بنابراین یک معامله‌گر موفق ضررهایش را پذیرفته و برای تحقق سود در معاملات آینده، بر اساس استراتژی و برنامه معاملاتی، برنامه جایگزین، در نظر گرفتن میزان سرمایه اضافی، حد سود و ضرر، آستانه تحمل و … عمل می‌کند. مدیریت ریسک جلوگیری از ضررهای زیاد و مستمر است. سرمایه‌گذاران همیشه باید به این نکته توجه کنند که معیار موفقیت میزان بازدهی کسب شده نیست، بلکه بازدهی در مقابل ریسک متحمل شده اهمیت دارد.

مقالات مدیریت ریسک

ریسک مساعد و نامساعد در بورس چیست؟

ریسک مساعد و نامساعد

یکی از پیچیده‌ترین بازارها، بازار بورس است. با وجود اینکه ممکن است به نظر فعالیت در این حوزه ساده باشد، اما با ورود به آن و مواجه شدن با چالش‌ها و شرایط مختلف، دچار سردرگمی می‌شوید. از جمله پارامترهایی که تحلیلگر یا سرمایه‌گذار فکر می‌کند که می‌تواند تخمین درستی از …

مطالعه بیشتر »

ریسک سیستماتیک و غیرسیستماتیک در بازار مالی به چه معناست؟

ریسک سیستماتیک و غیرسیستماتیک

ریسک سیستماتیک و غیرسیستماتیک المان‌های مهمی در بازارهای مالی هستند که دانستن آن‌ها برای دارندگان سرمایه بسیار مهم است. مفاهیم بازارهای مالی یکی از مهمترین فاکتورهای تصمیم‌گیری درست هستند که برای موفقیت در این بازارها توسط سرمایه‌گذاران در نظر گرفته می‌شوند. ریسک سیستماتیک به کل بازار مربوط می‌شود ولی ریسک …

مطالعه بیشتر »